Chấy rận: Những điều cha mẹ cần biết

Chấy rận là một vấn đề phổ biến, đặc biệt là ở trẻ em trong độ tuổi đi học và gia đình các em. Chấy có thể bám vào tóc của bất kỳ ai. Bất kể tóc sạch hay bẩn. Chấy rận cũng được tìm thấy trên toàn thế giới, ở mọi nơi, chẳng hạn như trong nhà, trường học, nông thôn hay thành thị. Bất kể nơi chốn hay con người sạch sẽ, bẩn thỉu, giàu có hay nghèo nàn.

Mặc dù chấy rận có thể gây phiền toái, nhưng chúng không gây bệnh nghiêm trọng hoặc mang theo bất kỳ bệnh nào. Chấy rận có thể được điều trị tại nhà, nhưng điều quan trọng là phải tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước.

Chấy rận là gì?

Chấy là những con bọ nhỏ xíu có kích thước bằng hạt vừng (dài khoảng 2–3 mm). Cơ thể chúng thường nhợt nhạt và xám, nhưng màu sắc có thể thay đổi. Một trong những con bọ nhỏ này được gọi là chấy. Chấy sống nhờ một lượng nhỏ máu từ da đầu. Chúng không thể sống sót quá 1 ngày nếu không hút máu.

Trứng chấy là gì?

Chấy đẻ trứng và bám trứng vào tóc gần da đầu. Trứng và vỏ trứng được gọi là trứng chấy. Trứng chấy có hình bầu dục, kích thước bằng một nút thắt sợi chỉ (dài 0,8 mm và rộng 0,3 mm), thường có màu vàng đến trắng. Một số trứng chấy có thể hòa lẫn với màu tóc của một số người, khiến chúng khó phát hiện, và thường bị nhầm lẫn với gàu hoặc giọt keo xịt tóc. Trứng chấy bám vào tóc bằng một chất dính giúp giữ chặt chúng. Sau khi trứng nở, những quả trứng rỗng sẽ nằm lại trên thân tóc.

Vòng đời của chấy rận là gì?

Chấy sống khoảng 28 ngày. Chúng phát triển qua 3 giai đoạn: trứng (còn gọi là trứng chấy), ấu trùng và chấy trưởng thành.

• Trứng hoặc trứng chấy: Trứng hoặc trứng chấy nở trong vòng 7 đến 12 ngày, tùy thuộc vào nhiệt độ môi trường. Trứng thường được tìm thấy trong phạm vi 4 đến 6 mm tính từ da đầu và không thể sống sót nếu ở xa hơn.
• Ấu trùng: Ấu trùng trông giống rận đầu trưởng thành nhưng nhỏ hơn nhiều (kích thước khoảng bằng đầu kim [1,5 mm]). Ấu trùng trở thành trưởng thành sau khoảng 9-12 ngày kể từ khi nở.
• Chấy trưởng thành: Một con chấy cái trưởng thành có thể đẻ tới 10 trứng mỗi ngày. Trứng mới nở chỉ mất khoảng 12 đến 14 ngày để phát triển thành chấy trưởng thành.

Chu kỳ này có thể lặp lại sau mỗi 3 tuần nếu không được điều trị chấy rận.

Chấy rận phổ biến như thế nào?

Chấy rận thường gặp nhất ở trẻ em lứa tuổi mẫu giáo và tiểu học. Mỗi năm, hàng triệu trẻ em trong độ tuổi đi học ở Việt Nam bị chấy rận. Tuy nhiên, bất kỳ ai cũng có thể bị chấy rận. Chấy rận xuất hiện trên toàn thế giới. Chấy rận thường gặp ở trẻ ăn bán trú, thường là trẻ mầm non hoặc trẻ em độ tuổi tiểu học.

Chấy rận lây lan như thế nào?

Chấy rận là loài côn trùng bò. Chúng không thể nhảy, nhảy lò cò hoặc bay. Cách lây lan chủ yếu của chấy rận là thông qua tiếp xúc gần gũi, kéo dài giữa đầu và đầu. Có rất ít khả năng chấy rận lây lan qua việc dùng chung các vật dụng như lược, bàn chải, mũ và mũ bảo hiểm thể thao hay gối đầu được dùng chung ở trường.

Triệu chứng của chấy rận là gì?

Ngứa ở vùng da đầu có chấy là triệu chứng phổ biến nhất . Tuy nhiên, có thể mất đến 4 đến 6 tuần sau khi chấy bám vào da đầu, da đầu mới trở nên nhạy cảm với nước bọt của chấy và bắt đầu ngứa. Hầu hết các cơn ngứa xảy ra ở sau tai hoặc sau gáy. Ngoài ra, ngứa do chấy có thể kéo dài hàng tuần, ngay cả sau khi chấy đã biến mất.

Làm thế nào để kiểm tra chấy rận?

Kiểm tra chấy thường xuyên là một cách tốt để phát hiện chấy trước khi chúng có thời gian sinh sôi và xâm nhập (với số lượng lớn) vào đầu con bạn.

• Cho trẻ ngồi trong phòng có ánh sáng mạnh.
• Chia tóc ra làm hai phần.
• Kiểm tra từng vùng da đầu của trẻ để tìm chấy và trứng chấy.
• Chấy sống rất khó tìm. Chúng tránh ánh sáng và di chuyển nhanh.

Trứng chấy trông giống như những đốm nhỏ màu trắng hoặc vàng nâu và bám chặt vào tóc gần da đầu. Vị trí dễ tìm thấy nhất là ở đường chân tóc phía sau gáy hoặc sau tai. Trứng chấy có thể bị nhầm lẫn với nhiều thứ khác như gàu, các hạt bụi bẩn hoặc giọt keo xịt tóc. Cách phân biệt là trứng chấy bám chặt vào tóc, trong khi gàu, bụi bẩn hoặc các hạt khác thì không. Sử dụng lược răng mịn, răng cưa nhỏ, xát nhau (như lược chải chấy hoặc trứng chấy) để giúp bạn chải từng phần da đầu.

Phương pháp chải chấy là gì?

Phương pháp chải đầu có thể được sử dụng để kiểm tra trứng chấy và chấy hoặc để loại bỏ trứng chấy và chấy sau khi điều trị chấy. Tuy nhiên, phương pháp chải đầu thường không có tác dụng loại bỏ chấy. Sau đây là cách sử dụng phương pháp chải tóc:

• Bước 1: Làm ướt tóc của trẻ.
• Bước 2: Dùng lược răng mịn (lược chải chấy hoặc trứng chấy) và chải tóc của trẻ thành từng phần nhỏ.
• Bước 3: Sau mỗi lần chải, lau lược bằng khăn giấy ướt. Kiểm tra kỹ da đầu, lược và khăn giấy.
• Bước 4: Lặp lại bước 2 và bước 3 cho đến khi chải xong toàn bộ tóc của bé.

Làm thế nào để điều trị chấy rận?

Tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi bắt đầu bất kỳ phương pháp điều trị chấy nào . Cách hiệu quả nhất để điều trị chấy là dùng thuốc trị chấy. Sau mỗi lần điều trị, hãy chải tóc bằng lược thưa mỗi 2 đến 3 ngày trong 2 đến 3 tuần để loại bỏ trứng chấy và trứng chấy. Chỉ nên sử dụng thuốc trị chấy khi chắc chắn con bạn có chấy sống. Hãy nhớ tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi bắt đầu sử dụng bất kỳ loại thuốc trị chấy nào. Ngoài ra, khi sử dụng thuốc trị chấy, điều quan trọng là phải sử dụng an toàn theo đúng hướng dẫn.

Sau đây là một số hướng dẫn an toàn khi điều trị chấy:

• Thực hiện theo đúng hướng dẫn trên bao bì.
• Không bao giờ để trẻ em bôi thuốc. Thuốc phải do người lớn thực hiện.
• Luôn rửa sạch thuốc trên bồn rửa , không tắm vòi sen hoặc bồn tắm để thuốc không chảy từ đầu sang các vùng da khác. Đặt đầu bé trên bồn rửa và rửa sạch thuốc bằng nước ấm (không dùng nước nóng).
• Không bao giờ trùm túi ni lông lên đầu trẻ em.
• Không để trẻ em ở một mình khi thuốc còn dính trên tóc.
• Bảo quản thuốc trong tủ có khóa , xa tầm nhìn và tầm với của trẻ em.
• Tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi bắt đầu dùng thuốc thứ hai hoặc thứ ba. Con bạn có thể chỉ cần lặp lại đơn thuốc đó hoặc chuyển sang loại thuốc mới.
• Hãy hỏi bác sĩ của con bạn nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào hoặc nếu các phương pháp điều trị bạn đã thử không loại bỏ được chấy.
• Cảnh báo về các biện pháp khắc phục nguy hiểm tại nhà đối với chấy

Không bao giờ sử dụng các sản phẩm nguy hiểm như xăng, dầu hỏa hoặc thuốc dùng cho động vật! Ngoài ra, không sử dụng các biện pháp khắc phục tại nhà như dầu hỏa, sốt mayonnaise, bơ thực vật, tinh dầu hoặc dầu ô liu, vì chưa có nghiên cứu nào chứng minh chúng có hiệu quả.

Có những loại thuốc trị chấy rận nào?

Hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ của con bạn trước khi bắt đầu bất kỳ phương pháp điều trị nào. Xem bảng bên dưới để biết danh sách các loại thuốc trị chấy được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt.

Tôi cần biết thêm những gì về cách điều trị chấy rận?

Bạn có thể giặt quần áo, khăn tắm, mũ và khăn trải giường của con bằng nước nóng và sấy khô ở nhiệt độ cao nếu chúng được sử dụng trong vòng 2 ngày trước khi phát hiện và điều trị chấy. Bạn không cần phải vứt bỏ những vật dụng này. Những vật dụng không thể giặt được có thể được bọc kín trong túi ni lông trong 2 tuần hoặc giặt khô.

Không phun thuốc trừ sâu trong nhà. Chúng có thể khiến gia đình bạn tiếp xúc với hóa chất nguy hiểm và không cần thiết nếu bạn chăm sóc da đầu và tóc cho con đúng cách.

Tất cả các thành viên trong gia đình và những người tiếp xúc gần nên được kiểm tra và điều trị chấy rận nếu cần thiết.

Lời nhắc khi con bạn bị mắc chấy rận

Chấy rận không gây nguy cơ mắc bất kỳ vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nào cho con bạn. Chỉ nên sử dụng sản phẩm an toàn cho con bạn. Nếu con bạn bị chấy rận, hãy điều trị nhanh chóng nhưng an toàn để ngăn ngừa chấy lây lan.

Nguồn tham khảo: Head lice